In mijn woonkamer staat een computertje ter grootte van een dik boek. Hij verbruikt ongeveer evenveel stroom als een spaarlamp. Daarop draaien mijn websites, mijn bestanden, mijn back-ups, mijn eigen versleutelde netwerk en sinds kort ook mijn AI-assistent. Er is geen hostingpartij. Er is geen onderhoudscontract. Er gaat geen maandelijkse factuur naar een bedrijf dat ik nog nooit heb gesproken.
Als er iets stukgaat, weet ik waar ik moet zijn. Als ik iets wil veranderen, doe ik het gewoon. En als ik morgen zou besluiten dat het anders moet, hoef ik daarvoor niemand toestemming te vragen en geen opzegtermijn af te wachten.
Dát is wat ik anderen wil leren. En ja, ik ben me ervan bewust hoe dat klinkt uit de mond van iemand die zijn brood verdient met ICT-dienstverlening.
Het verdienmodel dat ik niet wil
De ICT-branche kent een comfortabel patroon. Je zet iets neer bij een klant, je maakt het net ingewikkeld genoeg, en vervolgens factureer je tien jaar lang beheer. De klant weet niet wat er draait, weet niet wat het waard is, en durft er niet aan te komen. Elk jaar wordt het contract stilzwijgend verlengd. Elk jaar wordt de afhankelijkheid een beetje groter.
Ik zie het bij ondernemers die honderden euro’s per jaar betalen voor een website van vijf pagina’s. Bij eenmanszaken met een “cloudpakket” waarvan ze de helft niet gebruiken. Bij mensen die hun eigen domeinnaam niet in handen hebben omdat die op naam van hun bouwer staat. Het is zelden kwade opzet. Het is gewoon hoe het gegroeid is, en niemand heeft er belang bij om het uit te leggen.
Ik heb daar geen zin in. Niet omdat ik heilig ben, maar omdat ik het slecht werk vind. Ik wil betaald worden voor iets dat af is, niet voor iets dat bewust nooit af komt.
Wat ik wél wil doen
Mensen en MKB’ers digitaal vaardig maken. Niet met een cursus, niet met een handleiding die u nooit leest, maar door samen iets echts neer te zetten in uw eigen huis of kantoor — en het u daarna uit te leggen tot u het zelf kunt.
Concreet: een eigen serverbak, een netwerk dat deugt, een vast IP-adres, uw website in eigen beheer, uw bestanden op uw eigen apparaat in plaats van bij een Amerikaanse partij. En vooral: de kennis om er zelf bij te kunnen. Wachtwoorden die van u zijn. Documentatie die klopt. Een back-up waarvan u weet dat hij werkt, omdat u hem zelf een keer heeft teruggezet.
Het doel van zo’n traject is dat u mij daarna niet meer nodig heeft. Dat is geen marketingzin. Dat is letterlijk het opleveringscriterium.
Ik doe het zelf al jaren
Ik verkoop hier niets wat ik niet zelf gebruik. Mijn eigen omgeving is precies het model dat ik voorstel, alleen dan gegroeid over een aantal jaren.
Er staat een kleine, zuinige server die altijd aan is en die het dagelijks werk doet: websites, bestanden, back-ups, een eigen versleutelde verbinding naar buiten. Daarnaast staat een fors uitgevallen machine met een stevige processor en veel geheugen, die alleen aan gaat als er echt gerekend moet worden — want stroom kost geld en 24 uur per dag een krachtpatser laten draaien voor niks is zonde. Het netwerk is opgedeeld, zodat het gastenwifi niet bij de server kan. Er zit een firewall voor. Er wordt gelogd. En er is een tweede persoon die weet hoe het werkt, voor het geval mij iets overkomt.
Dat laatste is geen detail. Een omgeving die alleen door één persoon te bedienen is, is geen oplossing maar een nieuw probleem. Continuïteit hoort erbij, ook thuis.
Wat het mij oplevert: geen hostingfactuur, volledige controle over waar mijn gegevens staan, en de vrijheid om vanochtend te bedenken dat er iets bij moet en het vanmiddag draaiend te hebben. Wat het mij kost: stroom, een internetabonnement met een vast IP-adres, en af en toe een avond onderhoud.
Wat kost dat, eerlijk gezegd
Ik vind het niet netjes om over “digitale soevereiniteit” te praten zonder de rekening erbij te leggen. Dus hier is een realistische raming. Alle bedragen zijn indicatief en exclusief btw; hardwareprijzen bewegen en de uiteindelijke keuze hangt af van wat u wilt draaien.
| Onderdeel | Zuinige opzet | Ruime opzet |
|---|---|---|
| Modem of bridge-apparaat | € 0 – 100 | € 100 – 175 |
| Router (zakelijke klasse, firewall, VLAN) | € 150 | € 250 – 350 |
| Managed switch | € 70 | € 150 – 200 |
| Server (NUC of gelijkwaardig) | € 200 – 300 (refurbished) | € 450 – 700 (nieuw) |
| Bekabeling, patchpaneel, kleine spullen | € 50 | € 100 – 150 |
| Noodstroom (UPS), optioneel | — | € 100 – 200 |
| Totaal hardware | ± € 500 – 650 | ± € 1.150 – 1.575 |
Een modem hoeft vaak niet gekocht te worden: veel providers leveren er een die in bridge-modus prima dienstdoet. Een refurbished NUC van een paar generaties oud is voor een website, bestandsopslag en back-ups ruimschoots voldoende — mijn eigen machine is daar het levende bewijs van.
En de uren
Voor een complete inrichting inclusief kennisoverdracht kom ik uit op deze verdeling:
- Intake en inventarisatie — wat wilt u draaien, wat heeft u al: 2 uur
- Inkoop, voorbereiding en installatie van het besturingssysteem: 2 – 3 uur
- Netwerk ter plaatse: modem, router, switch, netwerkscheiding, vast IP: 4 – 6 uur
- Server inrichten: webserver, certificaten, firewall, back-ups, monitoring: 4 – 6 uur
- Kennisoverdracht — het belangrijkste deel: 3 – 4 uur
- Documentatie en oplevering: 2 uur
Bij elkaar 17 tot 23 uur, met een bandbreedte van ruwweg 15 tot 25 uur afhankelijk van de situatie ter plaatse. Uren worden afgerekend tegen het geldende uurtarief; voor een afgebakend project maak ik desgewenst een vaste prijs. Werk buiten kantoortijden geldt als bijzondere verrichting en wordt tegen 150% gefactureerd.
Wanneer het zich terugverdient — en wanneer niet
Een MKB’er die nu maandelijks betaalt voor hosting, back-up, een onderhoudscontract en een mailpakket, zit al snel op € 75 tot € 150 per maand. Dat is € 900 tot € 1.800 per jaar, elk jaar opnieuw, tot in lengte van dagen. Daartegenover staat een eenmalige investering en een eenmalig traject. Ergens tussen jaar één en jaar drie kruisen die lijnen elkaar, en daarna loopt het verschil alleen maar op.
Maar ik zou mezelf niet serieus nemen als ik de andere kant niet noemde. Eigen beheer kost stroom (bescheiden, een paar tientjes per jaar), vraagt een internetabonnement dat een vast IP-adres toestaat, en vergt af en toe uw aandacht. Er is geen servicedesk die het ’s nachts voor u oplost. Als u een omgeving heeft waarin een uur uitval direct geld kost, of als u er principieel niet aan wilt komen, dan is beheerde hosting gewoon de betere keuze — en die lever ik ook.
Dit is dus geen ideologie die ik iedereen door de strot wil duwen. Het is een optie die om onduidelijke redenen nauwelijks wordt aangeboden, terwijl hij voor een verrassend grote groep de beste is.
Waarom dit mij zo aan het hart gaat
Ik heb een groot deel van mijn leven doorgebracht in systemen waarin anderen bepaalden wat er met mij gebeurde. Ik weet daardoor tamelijk precies hoe het voelt om afhankelijk te zijn van een partij die de regels kent en jou de uitleg onthoudt. En ik weet ook wat het doet als je dat omdraait — als je zelf leert hoe iets werkt, en de knoppen ineens van jou zijn.
Techniek was voor mij de weg terug. Niet als hobby, maar als manier om weer ergens zeggenschap over te hebben. Dat gun ik ondernemers die nu jaarlijks betalen voor iets wat ze niet begrijpen, en particulieren die denken dat “de cloud” een natuurverschijnsel is waar je verder niets aan kunt doen.
Digitale vaardigheid is geen luxe meer. Het is het verschil tussen meedoen op eigen voorwaarden en meedoen op andermans voorwaarden. Ik heb nog eens goed gekeken naar wat ik doe en waar mijn energie heen gaat, en dit is het. Hier ga ik mij op storten.
Als u nieuwsgierig bent: de dienst staat beschreven op zutphen.online. Bellen mag ook. De eerste vraag die ik stel is niet wat u wilt kopen, maar wat u zelf zou willen kunnen.